Pedagoogle

Home » Hulpverlening

Categorie archief: Hulpverlening

Voer je e-mailadres in om deze blog te volgen en om per e-mail meldingen over nieuwe berichten te ontvangen.

Blog statistieken

  • 64.889 hits

Translate this blog

Ongeloof na onzorgvuldige diagnose

OPINIE | Veel kinderen hebben de laatste decennia een DSM-classificatie ADHD gekregen, een psychiatrische stoornis. Zo’n psychiatrische diagnose krijgt een kind niet zomaar. Tenminste dat mag je hopen.

Tussen 2003 en 2013 is het aantal kinderen dat ADHD-medicatie voorgeschreven kreeg verviervoudigd, ofwel bijna 4,5% van de kinderen tussen de 4 en 18 jaar. Pas na een kritisch rapport van de Gezondheidsraad in 2014 nam dit aantal af. Een onderzoek naar deze explosieve  toename van Ritalin-gebruik is dus een prima idee.

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Pieter Hoekstra en anderen hebben namens kennisinstituut ZonMW 500 dossiers (uit 2008 en 2012) van kinderen met de classificatie ADHD bestudeerd. De conclusies van dit onderzoek, die begin april naar buiten kwamen, zijn ronduit schokkend. In vrijwel alle gevallen is niet gewerkt conform de richtlijnen. En is kinderen op basis van een in veel gevallen onzorgvuldig gestelde diagnose methylfenidaat (‘Ritalin’) voorgeschreven.

Slechts in 4 % van de gevallen is een oudertraining aangeboden.‘ Foto Roos Koole/ANP (via Brabants Dagblad)

(meer…)

Het gelabelde kind

Interview in het Noordhollands Dagblad, 11 maart 2020

We schieten door met het problematiseren van moeilijkheden waar kinderen tegenaan kunnen lopen in hun ontwikkeling, vindt orthopedagoog Hans Koppies.


Dyslexie, ADHD, een stoornis ’in het autistisch spectrum’, hoogbegaafd, hoogsensitief, dyscalculie: we hangen het kind vol met labels. Hoor je er nog wel bij als je niet ’iets’ hebt?

Het gaat direct al fout met het label zelf, betoogt orthopedagoog en publicist Hans Koppies. ,,Het labelen van kinderen is een probleem geworden. We zijn steeds meer gaan kijken: wat is er mis met dit kind? Terwijl er vanuit de orthopedagogiek gekeken wordt naar: wat heeft dit kind nodig?’’

Of zo zou het horen te zijn, want Koppies meldt ook over zijn vakgenoten: ,,Zelfs pedagogische wetenschappers zijn in die richting opgeschoven. We hebben een wildgroei aan labels gekregen. Het zijn containerbegrippen geworden.’’

Foto Het gelabelde kind
Noordhollands Dagblad FIT zorgspecial – Foto: Cheryl Holt
(meer…)

‘Kinderen leren jou met hun gedrag wat er aan de hand is’

Sport als interventie om jongeren – voor wie maatschappelijke uitval dreigt – de goede kant op te helpen. Dat doet Youth Empowerment Through Sports (YETS) in Vlaardingen en Schiedam – en binnenkort ook in Rotterdam. YETS laat jongeren via een tweejarig-basketbalproject niet alleen in sportief opzicht, maar ook op andere levensgebieden succeservaringen opdoen. Als pedagogisch adviseur is orthopedagoog Arwin Manus vanaf de start betrokken bij dit project van initiatiefnemer Peter Ottens.

Schiedammer Peter Ottens (31) keerde na een basketbalavontuur in de Verenigde Staten terug met een nieuwe droom: “In de wijk waar ik opgroeide waren er jongeren die meer talent hadden dan ik, maar het grote verschil was dat mijn bed in een warm nest stond, met een moeder en een vader – en liefde, discipline en aandacht. Dat hadden veel andere leeftijdgenoten niet. Uit Amerika nam ik het idee mee dat een goede coach je niet alleen beter leert basketballen, maar ook ondersteunt bij een betere ontwikkeling in het leven.” En dus startte Peter Ottens in 2014 met het opzetten van een basketbalproject voor sociaalmaatschappelijk kwetsbare jongeren.

 

Yets in actie (1)

YETS in actie (Foto: Irene Pekaar)

 

‘Erg onder de indruk’ was Arwin Manus (61) na een gastles van YETS-oprichter Peter Ottens bij de minor Sport en Bewegen van de opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening aan de Hogeschool Rotterdam.  “Naast het aanleren van agogische vaardigheden zijn ook muzische werkvormen als tekenen, handvaardigheid, muziek en drama belangrijk in het SPH-onderwijs. En sporten: energieregulatie, fysieke fitheid, ego-versterking. Hoe sport en bewegen in te zetten voor welzijn, vond ik een interessante vraag. En basketbal was voor mij geen onbekend terrein, alle drie mijn kinderen hebben gebasketbald.”

De Delftenaar werd als pedagogisch adviseur verantwoordelijk voor de teambegeleiding. Peter Ottens:  “Voor ons is Arwin als orthopedagoog mega-belangrijk. We hebben veel jongeren die heel gepassioneerd bezig zijn, maar als we er veel energie in steken dan moeten we ook het juiste doen. Dan moet er over onze handelingen zijn nagedacht. Zonder de inbreng van Arwin zouden we geen verschil kunnen maken. Met alleen passie redden we het niet.” (meer…)

De orthopedagoog als advocaat van het kind

Haar kleinzoon van twee-en-een-half kan moeilijk stilzitten als zij hem voorleest, zo vertrouwt ze me toe. Een gesprek op een verjaardag. De vragende blik van deze trotse oma appelleert aan mijn achtergrond als orthopedagoog. Nog voordat ze ‘ADHD?’ in haar mond kan nemen, loop ik weg en kom even later terug met een boek. ‘Had me dat eerder verteld – een handboek voor opvoeders’ van emeritus hoogleraar orthopedagogiek Jan Dirk van der Ploeg. Hoofdstuk 7 brengt klaarheid: De meest voorkomende problemen in de peuter/kleuterfase: 1. Overbeweeglijkheid’.

 

“Probleemgedragingen zijn handelingen waarvan de beoordelingen het resultaat zijn van de interpretaties van de betrokkenen”

Jan Dirk van der Ploeg – emeritus hoogleraar orthopedagogiek 

 

Tijdens mijn studie noemde een docent de orthopedagoog ‘de advocaat van het kind’. Een uitspraak die me later in de week opnieuw aan het denken zette. De aanleiding: een opmerkelijk uitspraak van de rechtbank Noord-Holland. Een moeder vraagt en krijgt toestemming van de rechter om ADHD-medicatie te verstrekken aan zoon (zeven jaar), tegen de wil van vader – haar ex-partner.

 

Afbeelding orthopedagoog als advocaat van het kind

 

‘Voornamelijk op school’

(meer…)

Docent schiet niets op met jeugdhulp

De jeugdhulp barst uit zijn voegen, passend onderwijs wringt. Er zijn veel knelpunten bij onderwijs aan zorgleerlingen, stelde een morrende Tweede Kamer vast, en onmiddellijk klonk de roep om meer geld, meer specialisten in jeugdhulp en onderwijs. Een onvervalste cirkelredenering. Echte oplossingen voor passend onderwijs en een almaar uitdijende jeugdhulp blijven daardoor buiten beeld.

Als het niet goed gaat met een kind op school – of een leerkracht weet niet hoe het verder moet met het kind – is het gewoon geworden te vragen om kinderpsychiatrisch onderzoek. Kinderpsychiaters zagen hun spreekkamers de laatste decennia vollopen. Te veel kinderen keerden terug met een psychiatrische diagnose; anno 2018 zijn ADHD en autisme niet weg te denken uit de klas. En dan is diezelfde leerkracht opnieuw onmachtig, maar nu vanwege al die kinderen met ADHD en autisme in de klas die een speciale aanpak van de leerkracht verlangen. En daardoor is de werkdruk te hoog. En faalt passend onderwijs. En zijn er (nog) meer psychologen nodig.

 

Foto opiniestuk Trouw

 

Scholen, leerkrachten en leerlingen staan onder hoge druk, met een ‘tegenvallend’ schooladvies als zwaard van Damocles. Onderzoeken laten zien dat bij kinderen met een psychiatrische diagnose de eerste signalen zich veelal voordeden op school. En dat is op zijn zachtst gezegd opvallend. Mede door de perverse prikkel  van een bekostigingssystematiek die psychiatrische classificatie als voorwaarde stelde voor geld en hulp,  is de wat-is-er-mis-met-dit-kind-benadering leidend geworden. Omdat scholen aangemoedigd werden om intensief samen te werken met jeugdhulp is deze benadering ook in het onderwijs mainstream geworden. (meer…)

Kind van de rekening of pedagogische revival

Opvoeden brengt soms lastige vragen met zich mee. Grootbrengen door kleinhouden? iPad-school of openbare basisschool om de hoek? Op verzoek van school kinderpsychiatrisch onderzoek of toch eerst langs de POH-jeugd?

Niet zelden is de meest gestelde vraag door hulpverleners, leerkrachten, zorgverzekeraars (en ouders) bij problemen met opgroeien en opvoeden ,,Wat is er mis met dit kind?” De laatste decennia gaven dan ook een explosieve toename te zien van het aantal kinderen met psychiatrische classificaties als onder meer ADHD en autisme. Het herdefiniëren van problemen bij opgroeien en opvoeden als psychopathologie van het kind is een zorgelijke trend.

 

NVO

 

Geboortemaandeffect

Onderzoek heeft bijvoorbeeld een geboortemaandeffect laten zien voor ADHD: in de eerste jaren van de basisschool hebben de jongste kinderen twee keer zo veel kans om ADHD-medicatie te krijgen in vergelijking met hun oudste klasgenoten. Onvoldoende onderscheid kunnen maken tussen normale (rijping) en afwijkende ontwikkeling heeft verregaande consequenties voor het kind. (meer…)

Psychiatrische classificatie bij kinderen: zegen of vloek?

De nieuwe regering gaat extra geld uittrekken voor defensie. Damiaan Denys – voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie – reageerde op Twitter met de verzuchting of er niet wat geld opzij kon worden gezet voor goede kinder- en jeugdpsychiatrie (en volwassenenpsychiatrie), want “… worden later betere militairen”. Denys kon er niet verder naast zitten. Velen die op jeugdige leeftijd bij de kinderpsychiater zijn geweest, kunnen juist defensie als werkgever wel vergeten.

Defensie

 

Deze blinde vlek van de NVvP-voorzitter roept de vraag op hoe wijdverbreid deze is. De laatste decennia hebben een forse groei laten zien van het aantal kinderen dat in het domein van de kinder- en jeugdpsychiatrie is terechtgekomen. Welke impact een psychiatrisch label heeft op de ontwikkeling van kinderen is nog onvoldoende onderzocht.

Wat weten we wel? (meer…)

Je bent jong en depressief, of gewoon neerslachtig?

Het Depressiegala richtte zich dit jaar specifiek op jongeren, want ‘tienduizenden jongeren vinden of krijgen nu nog niet de zorg die ze nodig hebben’ aldus de website. Schrikbarende cijfers. Met één klik kom je te weten dat 1 op de 5 jongeren tussen 13 en 17 jaar last heeft gehad van depressieve gevoelens.* Organisator de Mental Health Foundation concludeert zelfs op basis van een Facebook-enquête (!) dat 56% van de jongeren tussen de 12-19 jaar depressieve periodes doormaakt. Is er sprake van een depressie-epidemie onder jongeren?

Daar lijkt het niet op. Het gaat de Nederlandse jeugd ‘op alle fronten erg goed’ aldus de Landelijke Jeugdmonitor 2016 van het CBS. Negen op de tien 12-25 jarigen zijn tevreden met hun leven, het meest met hun vriendenkring, woning en … psychische gezondheid.  En toch zouden alarmerend veel jongeren last hebben van ‘depressieve’ gevoelens en  ‘depressieve’  periodes? Je kunt je afvragen waarom de taal van depressie – een psychiatrische benadering – gebruikt wordt voor het gevoelsleven van jongeren. Alsof een grote groep jongeren één stap verwijderd is van een depressieve stoornis.

 

jongere

Foto:  Landelijke campagne Rijksoverheid Omgaan met depressie

(meer…)

Opvoedingsproblemen: diagnosticeren of normaliseren?

‘Probleemgedragingen zijn handelingen waarvan de beoordelingen het resultaat zijn van de interpretaties van de betrokkenen’

 – Jan Dirk van der Ploeg, emeritus hoogleraar orthopedagogiek 

 

Negen op de tien 12 tot 25-jarigen zijn tevreden met hun leven. Vooral met hun vriendenkring en psychische gezondheid – aldus het CBS (2016). Dat nergens ter wereld het welbevinden van kinderen zo groot is, wisten we al van Unicef (2007-2013).

Paradoxaal genoeg liggen veel te veel ouders ’s nachts wakker: een op de zes kinderen in Nederland krijgt een vorm van hulp, zo becijferde emeritus hoogleraar opvoedkunde Jo Hermanns (2015). Ook het aantal kinderen dat medicijnen krijgt voorgeschreven bij problemen met opvoeden en opgroeien is exponentieel gegroeid, en groeit nog steeds. ‘It takes a village to raise a child’, maar anno 2016 ook een hulpverlener en een apotheek?

 

Diagnosticeren afbeelding

 

Bij zijn afscheid als hoogleraar orthopedagogiek hield Piet de Ruyter zijn gehoor aan de Vrije Universiteit voor dat ‘geconcludeerd kan worden – omdat andere wetenschappelijke disciplines gegeven hun aard onvoldoende oog hebben voor hulpverlening bij een stagnerende opvoeding – orthopedagogiek een bittere noodzaak is.’ Dat was in 1999.

Sindsdien verdubbelden in tien jaar tijd (meer…)

Kinderen in de knel: orthopedagogen helpen wel

‘It takes a village to raise a child.’ En een apotheek. Het medicaliseren van gedrag neemt zorgwekkende vormen aan. En houdt niet toevallig gelijke tred met de explosieve toename van psychiatrische classificaties van gedrag als ADHD en ASS. En daar kan depressie aan toegevoegd worden. Op het Depressiegala maakte minister Schippers bekend 10 miljoen uit te trekken voor onderzoek naar vroegsignalering van depressie onder jongeren.

Terwijl het aantal jongeren dat zogeheten ‘antidepressiva’ krijgt voorgeschreven sinds 2007 met 40% is gestegen. De stroming is sterk; om probleemgedrag onder een neurobiologisch vergrootglas te leggen past bij de tijdgeest waarin hersenonderzoek een dominant mensbeeld vertegenwoordigt. Maar dreigen kinderen en jongeren hier niet het slachtoffer te worden van een neurobiologische bewustzijnsvernauwing als het gaat om hulp bij opgroeien en opvoeden? En waar is de orthopedagoog?

 

Pillen (meer…)