Pedagoogle

Jongeren zijn het kind van de coronarekening

OPINIE | In 1989 zag het Verdrag inzake de Rechten van het kind het levenslicht. Artikel 3: “Bij alle maatregelen die kinderen betreffen dient het belang van het kind voorop te staan.” Het is verbijsterend hoe snel in 2020 de rechten van kinderen wereldwijd overboord zijn gegaan. Met desastreuze gevolgen. Ook in Nederland.

In een land hier niet ver vandaan hebben kinderen tijdens de coronacrisis nog geen dag school gemist, kinderen die aan sport doen zijn er nog geen training of competitiewedstrijd bij ingeschoten. Geen sprookje, maar: Zweden – niet toevallig ook het land van Ellen Key, de invloedrijke Zweedse pedagoge die in 1900 de Eeuw van het Kind uitriep.

Sport is belangrijk voor de gezondheid van kinderen


(meer…)

Tweede golf van angst in het onderwijs

OPINIE | Door een onnodige schoolsluiting – niet gebaseerd op wetenschappelijke bevindingen en tegen het advies van het RIVM – waren kinderen en jongeren maandenlang aangewezen  op inferieur noodonderwijs. Dit terwijl geen enkel handboek Epidemiologie van Infectieziekten het sluiten van scholen als effectieve maatregel aanbeveelt. Nu klinkt de roep om scholen te sluiten opnieuw en dreigt een tweede golf van angst het onderwijs te overspoelen. Maar het leeuwendeel van wetenschappelijk en epidemiologisch onderzoek laat zien dat voor kinderen en jongeren de gezondheidsrisico’s minimaal zijn, en de rol van scholen bij de verspreiding van covid-19 beperkt is. Om met pedagoog Micha de Winter te spreken: jongeren hebben hoop en optimisme nodig. Voorkomen moet worden dat de jongste generatie opnieuw de dupe wordt van disproportionele angst.

In Zweden bleven scholen voor kinderen tot 16 jaar open – foto: http://www.sweden.se


De schade voor kinderen is niet te overzien. “school is niet alleen een omgeving waar een virus zich kan verspreiden, maar ook een belangrijk onderdeel van de gezondheid van jonge mensen. Als je faalt op school, dan ben je later in je leven slechter af. Je leeft korter, je zult armer zijn. Dat speelt allemaal mee.” Was getekend: Anders Tegnell.

(meer…)

Mondkapjes af in het onderwijs

OPINIE | Homo sapiens is een meester in het bezweren van angst met rituelen. In de donkere Middeleeuwen spijkerden mensen knoflook boven de deur tegen vampiers. Op de Mongoolse steppen laten ouders – ingegeven door de hogere kindersterfte onder jongens – de haren van hun pasgeboren zoons lang groeien, opdat boze geesten ze voor meisjes aanzien. In Nederland anno 2020 zoekt circa één op de vijf middelbare scholen hun heil in mondkapjes voor leerlingen, uit angst voor covid-19. Zonder wetenschappelijke evidentie, zonder noodzaak. Opnieuw offert het onderwijs kinderen op het altaar van disproportionele angst.

Mondkapjes af in het onderwijs (foto: www.freepik.com)


De boodschap van het RIVM na een zonnige zomervakantie is helder: de scholen kunnen gewoon open. Zonder mondkapjes. Na de onnodige schoolsluiting slaat het onderwijs wederom een advies van het RIVM in de wind. Onomwonden stelt RIVM-hoofdwetenschapper Jaap van Dissel namens  het OMT in een persconferentie over mondkapjes (29 juli): ‘het wetenschappelijk bewijs ontbreekt domweg’. Conclusie: in dubio, abstine (bij twijfel, grijp dan niet in). ‘Natuurlijk kunnen mensen mondkapjes dragen, maar ze kunnen niet zeggen dat het een ‘evidence-based’ beslissing is aldus de Britse epidemioloog en hoogleraar Evidence-Based Medicine Carl Heneghan (Universiteit van Oxford).

(meer…)

Onderwijs vergeet kinderen

OPINIE | Wereldwijd zijn er relatief weinig kinderen gemeld met covid-19. Feit. In maart was al bekend dat kinderen een ondergeschikte rol spelen bij de verspreiding. Toch sloten de scholen op 16 maart hun deuren in de paniek die volgde toen de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) de wereldwijde uitbraak als pandemie bestempelde.

Emoties

De schoolsluiting was niet gebaseerd op wetenschappelijke inzichten, en tegen het advies van het RIVM. Hoogopgelopen emoties maakten dat het onderwijs haar pedagogische opdracht uit het oog heeft verloren. Ook nu nog is in geen beroepsgroep ongerustheid zo wijdverspreid als in het onderwijs. 

Foto Richard Brocken (via Noordhollands Dagblad)


Aanvankelijk was de paniek voor een deel te begrijpen. Te midden van de overdadige media-aandacht was (en is) het moeilijk onderscheid te maken tussen experts met feiten en experts met meningen. Of tussen trends en anekdotes. Maar al snel kwam de kinderopvang tot de conclusie dat sluiting niet te verdedigen was.

(meer…)

Ongeloof na onzorgvuldige diagnose

OPINIE | Veel kinderen hebben de laatste decennia een DSM-classificatie ADHD gekregen, een psychiatrische stoornis. Zo’n psychiatrische diagnose krijgt een kind niet zomaar. Tenminste dat mag je hopen.

Tussen 2003 en 2013 is het aantal kinderen dat ADHD-medicatie voorgeschreven kreeg verviervoudigd, ofwel bijna 4,5% van de kinderen tussen de 4 en 18 jaar. Pas na een kritisch rapport van de Gezondheidsraad in 2014 nam dit aantal af. Een onderzoek naar deze explosieve  toename van Ritalin-gebruik is dus een prima idee.

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Pieter Hoekstra en anderen hebben namens kennisinstituut ZonMW 500 dossiers (uit 2008 en 2012) van kinderen met de classificatie ADHD bestudeerd. De conclusies van dit onderzoek, die begin april naar buiten kwamen, zijn ronduit schokkend. In vrijwel alle gevallen is niet gewerkt conform de richtlijnen. En is kinderen op basis van een in veel gevallen onzorgvuldig gestelde diagnose methylfenidaat (‘Ritalin’) voorgeschreven.

Slechts in 4 % van de gevallen is een oudertraining aangeboden.‘ Foto Roos Koole/ANP (via Brabants Dagblad)

(meer…)

Het gelabelde kind

Interview in het Noordhollands Dagblad, 11 maart 2020

We schieten door met het problematiseren van moeilijkheden waar kinderen tegenaan kunnen lopen in hun ontwikkeling, vindt orthopedagoog Hans Koppies.


Dyslexie, ADHD, een stoornis ’in het autistisch spectrum’, hoogbegaafd, hoogsensitief, dyscalculie: we hangen het kind vol met labels. Hoor je er nog wel bij als je niet ’iets’ hebt?

Het gaat direct al fout met het label zelf, betoogt orthopedagoog en publicist Hans Koppies. ,,Het labelen van kinderen is een probleem geworden. We zijn steeds meer gaan kijken: wat is er mis met dit kind? Terwijl er vanuit de orthopedagogiek gekeken wordt naar: wat heeft dit kind nodig?’’

Of zo zou het horen te zijn, want Koppies meldt ook over zijn vakgenoten: ,,Zelfs pedagogische wetenschappers zijn in die richting opgeschoven. We hebben een wildgroei aan labels gekregen. Het zijn containerbegrippen geworden.’’

Foto Het gelabelde kind
Noordhollands Dagblad FIT zorgspecial – Foto: Cheryl Holt
(meer…)

De evolutie van het vaderschap

‘Fathers saved the human race’ 

 Anna Machin

 

Rousseau liet zijn vijf kinderen na de geboorte naar een tehuis voor vondelingen brengen. De denkbeelden van deze baanbrekende filosoof en pedagoog ten spijt – die hij overigens later zou betreuren – zijn onze zorgende, empathische vaders een fenomeen. Bij ruim 95% van de zoogdieren brengt het vrouwtje de jongen in haar eentje groot. Daarentegen heeft een lange evolutie de investerende mannen van Homo sapiens klaargestoomd om harmonieus te kunnen samenwerken als ouders. Toch heerst er veel verwarring over de vaderrol.

Ian McEwan beschrijft in zijn roman On Chesil Beach hoe een student in de jaren vijftig een meisje zwanger had gemaakt en vervolgens werd gesignaleerd achter een kinderwagen, ‘in die tijd nog een vernederende handeling voor een man’. Nu worden de wenkbrauwen gefronst als een vader níet achter de kinderwagen loopt. Of te weinig zorgverlof opneemt, dan wel te weinig beschikbaar zou zijn voor zijn kinderen of huishoudelijk werk. Vaders zijn onzeker geworden over hun rol. Ten onrechte.

 

Dad throwing child (2) Baby photo created by freepik – www.freepik.com

(meer…)

Een pleidooi voor evolutionaire pedagogiek

The trouble is that most research on parenting will not help you in the slightest because it doesn’t control for genetic factors

Brian Boutwell

 

Charles Darwin was niet alleen een natuurwetenschapper die voor opschudding zorgde met het intellectuele dynamiet van de evolutietheorie. Hij was ook een oplettende ouder. Vanaf de geboorte van zijn eerste zoon William Erasmus in 1839 hield hij een dagboek bij van diens ontwikkeling. Darwin observeerde vol verwondering de aangeboren zoek- en zuigreflexen en het werpgedrag van zijn zoon. Anderhalve eeuw later wordt de maakbaarheid van het kind schromelijk overschat en de opvoeding overdreven geproblematiseerd. Juist pedagogen zouden op basis van evolutietheoretische en gedragsgenetische bevindingen meer tegenwicht moeten bieden aan het alomtegenwoordige dogma van het kind als onbeschreven blad.

 

Screenshot PIP

(meer…)

Jeugdhulp in school: (g)een goed idee!

Moeten jeugdhulp en onderwijs inniger samenwerken? De rijksoverheid stelt dat scholen voor de jeugdhulp onmisbare partners zijn en een laagdrempelige plek om hulp te bieden. In Pijnacker-Nootdorp zijn beleidsmedewerkers van de gemeente inmiddels aanmerkelijk sceptischer. Sinds hulpverleners daar spreekuren op scholen houden is er een ongekende groei van vooral ambulante jeugd-ggz. Wat blijkt? Tijdens het spreekuur op school krijgen ouders meteen een diagnose mee en het advies hulp te zoeken.

Hoe kan het dat, terwijl de Nederlandse jeugd behoort tot de gelukkigste ter wereld, de vraag om jeugdhulp almaar toeneemt? Inmiddels zou één op de vijf kinderen professionele hulp nodig hebben bij gezond en veilig opgroeien. Leiden hulpverleners/gedragswetenschappers in school tot onnodig problematiseren?

Hans Koppies vroeg een reactie aan pedagoog Jo Hermanns, ontwikkelings-/onderwijspsycholoog Wim Van den Broeck  en neuropsycholoog Jelle Jolles op  de stelling: Jeugdhulp in school: (g)een goed idee!

 

Illustratie De Pedagoog Jan Dirk Barreveld

Illustratie: Jan Dirk Barreveld

(meer…)

‘Kinderen leren jou met hun gedrag wat er aan de hand is’

Sport als interventie om jongeren – voor wie maatschappelijke uitval dreigt – de goede kant op te helpen. Dat doet Youth Empowerment Through Sports (YETS) in Vlaardingen en Schiedam – en binnenkort ook in Rotterdam. YETS laat jongeren via een tweejarig-basketbalproject niet alleen in sportief opzicht, maar ook op andere levensgebieden succeservaringen opdoen. Als pedagogisch adviseur is orthopedagoog Arwin Manus vanaf de start betrokken bij dit project van initiatiefnemer Peter Ottens.

Schiedammer Peter Ottens (31) keerde na een basketbalavontuur in de Verenigde Staten terug met een nieuwe droom: “In de wijk waar ik opgroeide waren er jongeren die meer talent hadden dan ik, maar het grote verschil was dat mijn bed in een warm nest stond, met een moeder en een vader – en liefde, discipline en aandacht. Dat hadden veel andere leeftijdgenoten niet. Uit Amerika nam ik het idee mee dat een goede coach je niet alleen beter leert basketballen, maar ook ondersteunt bij een betere ontwikkeling in het leven.” En dus startte Peter Ottens in 2014 met het opzetten van een basketbalproject voor sociaalmaatschappelijk kwetsbare jongeren.

 

Yets in actie (1)

YETS in actie (Foto: Irene Pekaar)

 

‘Erg onder de indruk’ was Arwin Manus (61) na een gastles van YETS-oprichter Peter Ottens bij de minor Sport en Bewegen van de opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening aan de Hogeschool Rotterdam.  “Naast het aanleren van agogische vaardigheden zijn ook muzische werkvormen als tekenen, handvaardigheid, muziek en drama belangrijk in het SPH-onderwijs. En sporten: energieregulatie, fysieke fitheid, ego-versterking. Hoe sport en bewegen in te zetten voor welzijn, vond ik een interessante vraag. En basketbal was voor mij geen onbekend terrein, alle drie mijn kinderen hebben gebasketbald.”

De Delftenaar werd als pedagogisch adviseur verantwoordelijk voor de teambegeleiding. Peter Ottens:  “Voor ons is Arwin als orthopedagoog mega-belangrijk. We hebben veel jongeren die heel gepassioneerd bezig zijn, maar als we er veel energie in steken dan moeten we ook het juiste doen. Dan moet er over onze handelingen zijn nagedacht. Zonder de inbreng van Arwin zouden we geen verschil kunnen maken. Met alleen passie redden we het niet.” (meer…)

Blog statistieken

  • 72.706 hits

Voer je e-mailadres in om deze blog te volgen en om per e-mail meldingen over nieuwe berichten te ontvangen.

Archief