Pedagoogle

Home » Posts tagged 'opvoeden'

Tagarchief: opvoeden

Voer je e-mailadres in om deze blog te volgen en om per e-mail meldingen over nieuwe berichten te ontvangen.

Blog statistieken

  • 72.682 hits

Translate this blog

Onnodig medicaliseren van de opvoeding schadelijke trend

Alle kinderen onder de drie jaar moeten standaard worden onderzocht op stress. Het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ) luidt de noodklok. ’We leven op een tijdbom’. En dat zou ook gelden voor beginnende pubers. ’Soms weet je niet dat je stress hebt, als we dit via een meting weten, kunnen we eerder kijken hoe we dat op kunnen lossen’, stelt een woordvoerder van het NCJ. Doorgeschoten preventiedenken in optima forma, vooral goed voor het onnodig verhogen van het stressniveau van ouders. En dat is zeker niet in het belang van kinderen.

Stresstest dreumes

Foto: Hollandse Hoogte / via NOS

Misbruikt concept

Het containerbegrip stress is heden ten dage een van de meest misbruikte concepten aldus psychiater en stress-expert Witte Hoogendijk, die samen met journaliste Wilma de Rek een boek over dit onderwerp schreef. De terdoodveroordeelde voor het vuurpeloton ervaart stress. De hardloper die zijn schoenen vergeten is, ervaart stress. Maar voor het winnen van de 100 meter in een olympische finale is juist stress nodig. En ja, ook een hongerige baby ervaart waarschijnlijk stress. (meer…)

De orthopedagoog als advocaat van het kind

Haar kleinzoon van twee-en-een-half kan moeilijk stilzitten als zij hem voorleest, zo vertrouwt ze me toe. Een gesprek op een verjaardag. De vragende blik van deze trotse oma appelleert aan mijn achtergrond als orthopedagoog. Nog voordat ze ‘ADHD?’ in haar mond kan nemen, loop ik weg en kom even later terug met een boek. ‘Had me dat eerder verteld – een handboek voor opvoeders’ van emeritus hoogleraar orthopedagogiek Jan Dirk van der Ploeg. Hoofdstuk 7 brengt klaarheid: De meest voorkomende problemen in de peuter/kleuterfase: 1. Overbeweeglijkheid’.

 

“Probleemgedragingen zijn handelingen waarvan de beoordelingen het resultaat zijn van de interpretaties van de betrokkenen”

Jan Dirk van der Ploeg – emeritus hoogleraar orthopedagogiek 

 

Tijdens mijn studie noemde een docent de orthopedagoog ‘de advocaat van het kind’. Een uitspraak die me later in de week opnieuw aan het denken zette. De aanleiding: een opmerkelijk uitspraak van de rechtbank Noord-Holland. Een moeder vraagt en krijgt toestemming van de rechter om ADHD-medicatie te verstrekken aan zoon (zeven jaar), tegen de wil van vader – haar ex-partner.

 

Afbeelding orthopedagoog als advocaat van het kind

 

‘Voornamelijk op school’

(meer…)

Kind van de rekening of pedagogische revival

Opvoeden brengt soms lastige vragen met zich mee. Grootbrengen door kleinhouden? iPad-school of openbare basisschool om de hoek? Op verzoek van school kinderpsychiatrisch onderzoek of toch eerst langs de POH-jeugd?

Niet zelden is de meest gestelde vraag door hulpverleners, leerkrachten, zorgverzekeraars (en ouders) bij problemen met opgroeien en opvoeden ,,Wat is er mis met dit kind?” De laatste decennia gaven dan ook een explosieve toename te zien van het aantal kinderen met psychiatrische classificaties als onder meer ADHD en autisme. Het herdefiniëren van problemen bij opgroeien en opvoeden als psychopathologie van het kind is een zorgelijke trend.

 

NVO

 

Geboortemaandeffect

Onderzoek heeft bijvoorbeeld een geboortemaandeffect laten zien voor ADHD: in de eerste jaren van de basisschool hebben de jongste kinderen twee keer zo veel kans om ADHD-medicatie te krijgen in vergelijking met hun oudste klasgenoten. Onvoldoende onderscheid kunnen maken tussen normale (rijping) en afwijkende ontwikkeling heeft verregaande consequenties voor het kind. (meer…)

Opvoedingsproblemen: diagnosticeren of normaliseren?

‘Probleemgedragingen zijn handelingen waarvan de beoordelingen het resultaat zijn van de interpretaties van de betrokkenen’

 – Jan Dirk van der Ploeg, emeritus hoogleraar orthopedagogiek 

 

Negen op de tien 12 tot 25-jarigen zijn tevreden met hun leven. Vooral met hun vriendenkring en psychische gezondheid – aldus het CBS (2016). Dat nergens ter wereld het welbevinden van kinderen zo groot is, wisten we al van Unicef (2007-2013).

Paradoxaal genoeg liggen veel te veel ouders ’s nachts wakker: een op de zes kinderen in Nederland krijgt een vorm van hulp, zo becijferde emeritus hoogleraar opvoedkunde Jo Hermanns (2015). Ook het aantal kinderen dat medicijnen krijgt voorgeschreven bij problemen met opvoeden en opgroeien is exponentieel gegroeid, en groeit nog steeds. ‘It takes a village to raise a child’, maar anno 2016 ook een hulpverlener en een apotheek?

 

Diagnosticeren afbeelding

 

Bij zijn afscheid als hoogleraar orthopedagogiek hield Piet de Ruyter zijn gehoor aan de Vrije Universiteit voor dat ‘geconcludeerd kan worden – omdat andere wetenschappelijke disciplines gegeven hun aard onvoldoende oog hebben voor hulpverlening bij een stagnerende opvoeding – orthopedagogiek een bittere noodzaak is.’ Dat was in 1999.

Sindsdien verdubbelden in tien jaar tijd (meer…)

Kinderen in de knel: orthopedagogen helpen wel

‘It takes a village to raise a child.’ En een apotheek. Het medicaliseren van gedrag neemt zorgwekkende vormen aan. En houdt niet toevallig gelijke tred met de explosieve toename van psychiatrische classificaties van gedrag als ADHD en ASS. En daar kan depressie aan toegevoegd worden. Op het Depressiegala maakte minister Schippers bekend 10 miljoen uit te trekken voor onderzoek naar vroegsignalering van depressie onder jongeren.

Terwijl het aantal jongeren dat zogeheten ‘antidepressiva’ krijgt voorgeschreven sinds 2007 met 40% is gestegen. De stroming is sterk; om probleemgedrag onder een neurobiologisch vergrootglas te leggen past bij de tijdgeest waarin hersenonderzoek een dominant mensbeeld vertegenwoordigt. Maar dreigen kinderen en jongeren hier niet het slachtoffer te worden van een neurobiologische bewustzijnsvernauwing als het gaat om hulp bij opgroeien en opvoeden? En waar is de orthopedagoog?

 

Pillen (meer…)

Diagnosedrift rem op ontwikkeling kinderen

Boekje open

Hoe ga ik open als een boek?
Ik wil mezelf eens lezen,
Bladeren en kijken
Hoeveel pagina’s ik tel.
Of ik een sprookje ben
Of meer een studieboek.
Zou ik mij kopen?
Lenen bij de bieb?
Alleen stiekem lezen
Hoe ik afloop en zachtjes
terugzetten in de kast?

Ted van Lieshout

 

Een nieuw geluid in de spreekkamer: ouders vragen hun kind te on-diagnosticeren. Te midden van de oplaaiende discussies over labeldiagnostiek, diagnose-inflatie en psychomedicalisering bij kinderen trekken deze ouders hun eigen conclusies.

Bijna 3% van de kinderen tussen 4-12 jaar heeft volgens de ouders autisme of een aan autisme verwante stoornis, zo meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) onlangs op basis van de Gezondheidsenquête 2011/2013. Op 11-jarige leeftijd heeft volgens de ouders zelfs een op de twaalf jongens en een op de twintig meisjes (respectieAutism by the numbersvelijk 8,2% en 4,9%) autisme of een aan autisme verwante stoornis als Syndroom van Asperger of PDD-NOS. Alarmerende cijfers: autisme onder kinderen neemt epidemische vormen aan. Of is er iets anders aan de hand?` (meer…)

Transformatie jeugdzorg: dreiging van papieren tijgers en beunhazen

Nog 222 dagen te gaan … Badend in het zweet schiet de wethouder jeugdzorg in het holst van de nacht overeind. Certainty of death, small chance of succes – What are we waiting for? spookt het door zijn hoofd. Voor Gimli en de zijnen liep het goed af in LOTR, maar daarvan is de wethouder in dit geval nog allerminst overtuigd. De alarmerende kop  ‘Jeugdzorg dreigt puinhoop te worden’  in het Brabants Dagblad de dag ervoor had ook in zijn regionale krant kunnen staan. Nog even en de gemeente is verantwoordelijk voor alle jeugdhulp;  de vertienvoudiging van het aantal klachten over jeugdzorg door kinderen, ouders, docenten en hulpverleners in het laatste decennium is ook niet bepaald bevorderlijk voor zijn nachtrust.

De wethouder is echter niet de enige die slecht slaapt. ‘Mishandelde kinderen en risicogroepen zijn nog onvoldoende in beeld bij gemeenten’ waarschuwt Kinderombudsman Marc Dullaert deze week. Op dit moment zijn gemeenten alleen verantwoordelijk voor de preventie van kindermishandeling. Vanaf 1 januari 2015 worden gemeenten in het kader van de stelselwijziging jeugd volledig verantwoordelijk voor alle jeugdhulp, en dus ook voor het onderzoeken van mogelijke situaties van kindermishandeling en voor de hulp aan ouders en mishandelde kinderen.

Driekwart van de gemeentes heeft nu beleid op papier staan. Maar ouders en kinderen worden in onvoldoende mate bereikt. Onvoldoende zicht op wat er zich achter de voordeur afspeelt en onvoldoende monitoring van de inzet en effecten van preventieprogramma’s maakt van dit beleid vooralsnog een papieren tijger, zo luidt de conclusie van de Kinderombudsman.

 

het-klokhuis-over-kindermishandeling

(meer…)

De mythe van het IQ

De nationale IQ-test: de obsessie van de mens met intelligentie als volksvermaak. Biologen hebben geen universele definitie van intelligentie voor dieren. Maar, anders dan IQ-tests willen doen geloven, mensen ook niet. Is intelligentie dat wat het IQ meet?

‘Endless play’

De mens heeft een hardnekkige neiging zichzelf op een voetstuk te plaatsen als enige intelligente levensvorm. Maar als er een verband is tussen intelligentie en een gelukkig leven dan zijn dolfijnen een bron van inspiratie. Dolfijnen zijn zo goed toegerust voor hun leven in de oceaan dat ze met slechts enkele uren per dag ‘werken’ kunnen volstaan om in hun levensonderhoud te voorzien, zodat zij de rest van de dag kunnen ‘socializen’. En uit onderzoek is gebleken dat dolfijnen erg goed zijn in wat mensen ook het meest blij maakt: ‘endless play’ (1).

 

Orca-Family

 

(meer…)

Elk kind een etiket?

Waarom praten we over kinderen zo vaak in termen van leerproblemen en gedragsproblemen? Ons taalgebruik is doordrenkt van dit deficit-denken: een kind dat niet oplet heeft ADHD, een kind dat zichzelf niet zo goed kan verkopen heeft autisme, en een kind dat zenuwachtig is voor een toets heeft faalangst. Maar niet elk probleem is een stoornis, en niet elke vorm van lastig gedrag behoeft medicatie. Dat wordt pijnlijk duidelijk in de Holland Doc-documentaire De echte jongens film van Katinka de Maar.

Eigenzinnig

De rode draad in de film is de ontwikkeling van de zoon van de filmmaakster. Op de leeftijd van vijf jaar wordt hij geobserveerd in de klas omdat juf hem dan te druk vindt. De conclusie luidt dat hij eigenzinnig gedrag vertoont en een lage frustratietolerantie (5 jaar oud!) en meer aandacht vraagt dan deze juf kan geven. Dat is het begin van een groeiende stapel papierwerk die vanaf dat moment voor de jongen uit snelt naar de volgende leerkracht. Uiteindelijk raadt school onderzoek door een kinderpsycholoog aan en als deze het vermoeden ADHD uit, is het voor de school meteen kristalhelder dat ze hem ‘niet kunnen bieden kunnen wat hij nodig heeft’. Een tocht door het speciaal onderwijs volgt waarbij de diagnose ADHD wordt vervangen door een ander label, ADD, en hij dyslectisch blijkt. De mooiste dag van zijn jonge leven breekt aan als hij – inmiddels 18 – zijn schooltas aan de wilgen mag hangen.

 

ADHD_2

(meer…)

Toetshysterie

Een 3-jarige peuter zit – duidelijk onder de indruk – tegenover een vrouw met een hoofddoek. Ze wijst naar een plaatje in een boekje dat voor hem op tafel ligt. ”Kijk”, zegt ze, ”Een jongetje. Zijn haren worden geknipt. Hij is bij de ….?” Bedremmeld kijkt het mannetje de leidster van een Amsterdamse voorschool aan.”Nou, wie knipt de haren?” Na lang aarzelen antwoordt het ventje benepen: ”Pappa”. Fout antwoord natuurlijk, en zo daalde zijn score op de peuter-citotoets, want daar hebben we het over. Dit fragment was te zien in een uitzending van Brandpunt getiteld De terreur van de kleutertoets waarin de onzin van toetsen op jonge leeftijd werd belicht.

 

Terreur van de kleutertoets

 

De toegenomen prestatiedruk in de (kleuter)klas zorgt voor schadelijke effecten zegt Sieneke Goorhuis-Brouwer, lector Early Childhood aan de Stenden Hogeschool. ‘Als kinderen iets niet snappen, dan haken ze af. Ze stellen zich buiten de communicatie en het gevolg daarvan is dat ze gelabeld worden omdat ze niet doen wat juf eigenlijk van ze verwacht’. Goorhuis-Brouwer geeft een voorbeeld van een jongetje dat werd aangemeld met een vermoeden van een aan-autisme-verwante-contactstoornis (ASS): ‘Omdat hij zich afsloot van de juf, die dingen vroeg die niet pasten bij zijn beleving’. De diagnose, tot grote opluchting van de ouders: ‘Schat van een kind, niks mis mee’. (meer…)