Pedagoogle

Docent schiet niets op met jeugdhulp

De jeugdhulp barst uit zijn voegen, passend onderwijs wringt. Er zijn veel knelpunten bij onderwijs aan zorgleerlingen, stelde een morrende Tweede Kamer vast, en onmiddellijk klonk de roep om meer geld, meer specialisten in jeugdhulp en onderwijs. Een onvervalste cirkelredenering. Echte oplossingen voor passend onderwijs en een almaar uitdijende jeugdhulp blijven daardoor buiten beeld.

Als het niet goed gaat met een kind op school – of een leerkracht weet niet hoe het verder moet met het kind – is het gewoon geworden te vragen om kinderpsychiatrisch onderzoek. Kinderpsychiaters zagen hun spreekkamers de laatste decennia vollopen. Te veel kinderen keerden terug met een psychiatrische diagnose; anno 2018 zijn ADHD en autisme niet weg te denken uit de klas. En dan is diezelfde leerkracht opnieuw onmachtig, maar nu vanwege al die kinderen met ADHD en autisme in de klas die een speciale aanpak van de leerkracht verlangen. En daardoor is de werkdruk te hoog. En faalt passend onderwijs. En zijn er (nog) meer psychologen nodig.

 

Foto opiniestuk Trouw

 

Scholen, leerkrachten en leerlingen staan onder hoge druk, met een ‘tegenvallend’ schooladvies als zwaard van Damocles. Onderzoeken laten zien dat bij kinderen met een psychiatrische diagnose de eerste signalen zich veelal voordeden op school. En dat is op zijn zachtst gezegd opvallend. Mede door de perverse prikkel  van een bekostigingssystematiek die psychiatrische classificatie als voorwaarde stelde voor geld en hulp,  is de wat-is-er-mis-met-dit-kind-benadering leidend geworden. Omdat scholen aangemoedigd werden om intensief samen te werken met jeugdhulp is deze benadering ook in het onderwijs mainstream geworden. (meer…)

Kind van de rekening of pedagogische revival

Opvoeden brengt soms lastige vragen met zich mee. Grootbrengen door kleinhouden? iPad-school of openbare basisschool om de hoek? Op verzoek van school kinderpsychiatrisch onderzoek of toch eerst langs de POH-jeugd?

Niet zelden is de meest gestelde vraag door hulpverleners, leerkrachten, zorgverzekeraars (en ouders) bij problemen met opgroeien en opvoeden ,,Wat is er mis met dit kind?” De laatste decennia gaven dan ook een explosieve toename te zien van het aantal kinderen met psychiatrische classificaties als onder meer ADHD en autisme. Het herdefiniëren van problemen bij opgroeien en opvoeden als psychopathologie van het kind is een zorgelijke trend.

 

NVO

 

Geboortemaandeffect

Onderzoek heeft bijvoorbeeld een geboortemaandeffect laten zien voor ADHD: in de eerste jaren van de basisschool hebben de jongste kinderen twee keer zo veel kans om ADHD-medicatie te krijgen in vergelijking met hun oudste klasgenoten. Onvoldoende onderscheid kunnen maken tussen normale (rijping) en afwijkende ontwikkeling heeft verregaande consequenties voor het kind. (meer…)

Psychiatrische classificatie bij kinderen: zegen of vloek?

De nieuwe regering gaat extra geld uittrekken voor defensie. Damiaan Denys – voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie – reageerde op Twitter met de verzuchting of er niet wat geld opzij kon worden gezet voor goede kinder- en jeugdpsychiatrie (en volwassenenpsychiatrie), want “… worden later betere militairen”. Denys kon er niet verder naast zitten. Velen die op jeugdige leeftijd bij de kinderpsychiater zijn geweest, kunnen juist defensie als werkgever wel vergeten.

Defensie

 

Deze blinde vlek van de NVvP-voorzitter roept de vraag op hoe wijdverbreid deze is. De laatste decennia hebben een forse groei laten zien van het aantal kinderen dat in het domein van de kinder- en jeugdpsychiatrie is terechtgekomen. Welke impact een psychiatrisch label heeft op de ontwikkeling van kinderen is nog onvoldoende onderzocht.

Wat weten we wel? (meer…)

Je bent jong en depressief, of gewoon neerslachtig?

Het Depressiegala richtte zich dit jaar specifiek op jongeren, want ‘tienduizenden jongeren vinden of krijgen nu nog niet de zorg die ze nodig hebben’ aldus de website. Schrikbarende cijfers. Met één klik kom je te weten dat 1 op de 5 jongeren tussen 13 en 17 jaar last heeft gehad van depressieve gevoelens.* Organisator de Mental Health Foundation concludeert zelfs op basis van een Facebook-enquête (!) dat 56% van de jongeren tussen de 12-19 jaar depressieve periodes doormaakt. Is er sprake van een depressie-epidemie onder jongeren?

Daar lijkt het niet op. Het gaat de Nederlandse jeugd ‘op alle fronten erg goed’ aldus de Landelijke Jeugdmonitor 2016 van het CBS. Negen op de tien 12-25 jarigen zijn tevreden met hun leven, het meest met hun vriendenkring, woning en … psychische gezondheid.  En toch zouden alarmerend veel jongeren last hebben van ‘depressieve’ gevoelens en  ‘depressieve’  periodes? Je kunt je afvragen waarom de taal van depressie – een psychiatrische benadering – gebruikt wordt voor het gevoelsleven van jongeren. Alsof een grote groep jongeren één stap verwijderd is van een depressieve stoornis.

 

jongere

Foto:  Landelijke campagne Rijksoverheid Omgaan met depressie

(meer…)

Opvoedingsproblemen: diagnosticeren of normaliseren?

‘Probleemgedragingen zijn handelingen waarvan de beoordelingen het resultaat zijn van de interpretaties van de betrokkenen’

 – Jan Dirk van der Ploeg, emeritus hoogleraar orthopedagogiek 

 

Negen op de tien 12 tot 25-jarigen zijn tevreden met hun leven. Vooral met hun vriendenkring en psychische gezondheid – aldus het CBS (2016). Dat nergens ter wereld het welbevinden van kinderen zo groot is, wisten we al van Unicef (2007-2013).

Paradoxaal genoeg liggen veel te veel ouders ’s nachts wakker: een op de zes kinderen in Nederland krijgt een vorm van hulp, zo becijferde emeritus hoogleraar opvoedkunde Jo Hermanns (2015). Ook het aantal kinderen dat medicijnen krijgt voorgeschreven bij problemen met opvoeden en opgroeien is exponentieel gegroeid, en groeit nog steeds. ‘It takes a village to raise a child’, maar anno 2016 ook een hulpverlener en een apotheek?

 

Diagnosticeren afbeelding

 

Bij zijn afscheid als hoogleraar orthopedagogiek hield Piet de Ruyter zijn gehoor aan de Vrije Universiteit voor dat ‘geconcludeerd kan worden – omdat andere wetenschappelijke disciplines gegeven hun aard onvoldoende oog hebben voor hulpverlening bij een stagnerende opvoeding – orthopedagogiek een bittere noodzaak is.’ Dat was in 1999.

Sindsdien verdubbelden in tien jaar tijd (meer…)

Kinderen in de knel: orthopedagogen helpen wel

‘It takes a village to raise a child.’ En een apotheek. Het medicaliseren van gedrag neemt zorgwekkende vormen aan. En houdt niet toevallig gelijke tred met de explosieve toename van psychiatrische classificaties van gedrag als ADHD en ASS. En daar kan depressie aan toegevoegd worden. Op het Depressiegala maakte minister Schippers bekend 10 miljoen uit te trekken voor onderzoek naar vroegsignalering van depressie onder jongeren.

Terwijl het aantal jongeren dat zogeheten ‘antidepressiva’ krijgt voorgeschreven sinds 2007 met 40% is gestegen. De stroming is sterk; om probleemgedrag onder een neurobiologisch vergrootglas te leggen past bij de tijdgeest waarin hersenonderzoek een dominant mensbeeld vertegenwoordigt. Maar dreigen kinderen en jongeren hier niet het slachtoffer te worden van een neurobiologische bewustzijnsvernauwing als het gaat om hulp bij opgroeien en opvoeden? En waar is de orthopedagoog?

 

Pillen (meer…)

Diagnosedrift rem op ontwikkeling kinderen

Boekje open

Hoe ga ik open als een boek?
Ik wil mezelf eens lezen,
Bladeren en kijken
Hoeveel pagina’s ik tel.
Of ik een sprookje ben
Of meer een studieboek.
Zou ik mij kopen?
Lenen bij de bieb?
Alleen stiekem lezen
Hoe ik afloop en zachtjes
terugzetten in de kast?

Ted van Lieshout

 

Een nieuw geluid in de spreekkamer: ouders vragen hun kind te on-diagnosticeren. Te midden van de oplaaiende discussies over labeldiagnostiek, diagnose-inflatie en psychomedicalisering bij kinderen trekken deze ouders hun eigen conclusies.

Bijna 3% van de kinderen tussen 4-12 jaar heeft volgens de ouders autisme of een aan autisme verwante stoornis, zo meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) onlangs op basis van de Gezondheidsenquête 2011/2013. Op 11-jarige leeftijd heeft volgens de ouders zelfs een op de twaalf jongens en een op de twintig meisjes (respectieAutism by the numbersvelijk 8,2% en 4,9%) autisme of een aan autisme verwante stoornis als Syndroom van Asperger of PDD-NOS. Alarmerende cijfers: autisme onder kinderen neemt epidemische vormen aan. Of is er iets anders aan de hand?` (meer…)

Transformatie jeugdzorg: dreiging van papieren tijgers en beunhazen

Nog 222 dagen te gaan … Badend in het zweet schiet de wethouder jeugdzorg in het holst van de nacht overeind. Certainty of death, small chance of succes – What are we waiting for? spookt het door zijn hoofd. Voor Gimli en de zijnen liep het goed af in LOTR, maar daarvan is de wethouder in dit geval nog allerminst overtuigd. De alarmerende kop  ‘Jeugdzorg dreigt puinhoop te worden’  in het Brabants Dagblad de dag ervoor had ook in zijn regionale krant kunnen staan. Nog even en de gemeente is verantwoordelijk voor alle jeugdhulp;  de vertienvoudiging van het aantal klachten over jeugdzorg door kinderen, ouders, docenten en hulpverleners in het laatste decennium is ook niet bepaald bevorderlijk voor zijn nachtrust.

De wethouder is echter niet de enige die slecht slaapt. ‘Mishandelde kinderen en risicogroepen zijn nog onvoldoende in beeld bij gemeenten’ waarschuwt Kinderombudsman Marc Dullaert deze week. Op dit moment zijn gemeenten alleen verantwoordelijk voor de preventie van kindermishandeling. Vanaf 1 januari 2015 worden gemeenten in het kader van de stelselwijziging jeugd volledig verantwoordelijk voor alle jeugdhulp, en dus ook voor het onderzoeken van mogelijke situaties van kindermishandeling en voor de hulp aan ouders en mishandelde kinderen.

Driekwart van de gemeentes heeft nu beleid op papier staan. Maar ouders en kinderen worden in onvoldoende mate bereikt. Onvoldoende zicht op wat er zich achter de voordeur afspeelt en onvoldoende monitoring van de inzet en effecten van preventieprogramma’s maakt van dit beleid vooralsnog een papieren tijger, zo luidt de conclusie van de Kinderombudsman.

 

het-klokhuis-over-kindermishandeling

(meer…)

Gedichten als balsem voor de kinderziel

Een beeld zegt meer dan duizend woorden. Maar andersom kunnen ook weinig woorden een krachtig beeld oproepen. Ooit werd het gezelschap van de bard en de skald hogelijk gewaardeerd bij het kampvuur of waren deze woordkunstenaars – zeker in de donkere wintermaanden – graag geziene gasten in de great hall van het lokale stamhoofd. Vandaag de dag kunnen dichters op minder gastvrijheid rekenen. Tijd voor eerherstel.

Naast het leesplezier kunnen de krachtige beelden die poëzie oproept balsem voor de ziel zijn. Ook voor kinderen. Gedichten zijn niet terug te vinden in de database Bewezen Effectieve Interventies van het NJI … maar gedichten kunnen een geestverruimende werking hebben. Gedichten kunnen kinderen (en volwassenen) op inspirerende, waardevolle gedachten brengen. En ze zijn na enig zoeken gewoon te vinden in de bibliotheek om de hoek …

(meer…)

De mythe van het IQ

De nationale IQ-test: de obsessie van de mens met intelligentie als volksvermaak. Biologen hebben geen universele definitie van intelligentie voor dieren. Maar, anders dan IQ-tests willen doen geloven, mensen ook niet. Is intelligentie dat wat het IQ meet?

‘Endless play’

De mens heeft een hardnekkige neiging zichzelf op een voetstuk te plaatsen als enige intelligente levensvorm. Maar als er een verband is tussen intelligentie en een gelukkig leven dan zijn dolfijnen een bron van inspiratie. Dolfijnen zijn zo goed toegerust voor hun leven in de oceaan dat ze met slechts enkele uren per dag ‘werken’ kunnen volstaan om in hun levensonderhoud te voorzien, zodat zij de rest van de dag kunnen ‘socializen’. En uit onderzoek is gebleken dat dolfijnen erg goed zijn in wat mensen ook het meest blij maakt: ‘endless play’ (1).

 

Orca-Family

 

(meer…)

Blog statistieken

  • 62.617 hits

Voer je e-mailadres in om deze blog te volgen en om per e-mail meldingen over nieuwe berichten te ontvangen.

Archief